Hannah Meckling over de beelden achter angst bij kinderen
Wat gebeurt er in het hoofd van een kind dat bang is? Welke beelden spelen daarbij een rol en kunnen die beelden ook worden veranderd? Promovenda Hannah Meckling doet aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek naar mentale beelden bij angstige kinderen. Daarnaast volgt ze de opleiding tot GZ-psycholoog bij PPO.
In haar werk komen wetenschap en praktijk samen. Hannah vindt het waardevol om kennis en inzichten uit haar onderzoek mee te nemen naar de praktijk en, andersom, ervaringen uit de praktijk te gebruiken in haar onderzoek. Juist die wisselwerking ervaart ze als een grote verrijking.
We spreken Hannah over haar promotieonderzoek, de rol die mentale beelden mogelijk spelen bij angstklachten en de vraag of het veranderen van deze beelden kan bijdragen aan een effectieve behandeling. Ook vertelt ze over de onderzoeken die momenteel lopen. Daarvoor is ze nog op zoek naar kinderen die willen deelnemen.
Als angst zich opdringt: de rol van intrusies bij angstige kinderen
“De gouden standaard voor de behandeling van angststoornissen is exposure therapie: een behandelmethode binnen de cognitieve gedragstherapie waarbij je jezelf stapsgewijs blootstelt aan datgene waar je bang voor bent of wat angst oproept. Toch hebben een deel van de kinderen en jongeren nog onvoldoende baat bij deze behandeling.
Binnen recente theoretische modellen staat het doorbreken van angstige verwachtingen centraal. Tijdens exposure leren kinderen door nieuwe ervaringen dat datgene zij vrezen vaak niet gebeurt. We veronderstellen dat de verbale disfunctionele verwachtingen worden ontkracht. Maar hoe zit dat met de verbeelding: de plaatjes of filmpjes in het hoofd? En is het wijzigen van deze beelden gewenst voor een effectieve angstbehandeling van kinderen en jongeren?”
Mentale beelden die angst versterken
“We weten dat angst zich kan uiten in ongewenste, zich opdringende mentale intrusies, oftewel mentale beelden. Zo rapporteren sociaal angstige mensen bijvoorbeeld mentale beelden waarin ze worden bekritiseerd, afgewezen of negatief beoordeeld door anderen. Mensen met een spinnenangst stellen zich juist spinnen voor met overdreven dreigende kenmerken.
Deze intrusies zijn vaak visueel en levendig en kunnen veel emoties teweegbrengen. Uit onderzoek onder volwassenen blijkt dan ook dat negatieve intrusies een belangrijke rol kunnen spelen bij het in stand houden van angstklachten.
Voor kinderen en jongeren is echter nog relatief weinig onderzoek gedaan naar de rol van negatieve intrusies. Dit onderzoek is belangrijk, omdat kinderen mogelijk minder cognitieve controle hebben over emotionele mentale beelden en er daardoor mogelijk meer last van hebben dan volwassenen.”
Dankzij het researchfonds* van PPO kan Hannah binnen haar promotietraject de rol van mentale beelden bij angstige kinderen verder onderzoeken.
Wat gebeurt er in het hoofd van een angstig kind?
“Een centrale vraag in het onderzoek is of kinderen mentale beelden hebben en hoe deze beelden eruitzien.
De eerste studie is een kwalitatief onderzoek waarin kinderen tussen de 9 en 12 jaar tijdens een kort interview hun ervaringen kunnen delen.
In een tweede studie onderzoeken we of de kenmerken van de mentale beelden kunnen veranderen na een interventie in virtual reality (VR). In deze VR-omgeving worden kinderen in een veilige omgeving, die volledige onder controle staat van de onderzoeker, blootgesteld aan een virtuele hond die lijkt op de hond van hun mentale beeld. Na een tijdje veranderen de kenmerken van de hond op een positieve manier. Wij willen onderzoeken of en hoe deze interventie de hondenangst kan verminderen.
De VR studie bevindt zich op dit moment nog in een voorfase. Daarin vragen we kinderen die niet bang zijn om de omgeving uit te testen en ons feedback te geven.”
Doe mee aan het onderzoek
Voor beide onderzoeken is Hannah op dit moment nog op zoek naar deelnemers. Ben je benieuwd naar een van deze onderzoeken of wil je meer weten of deelnemen?
*Het researchfonds van PPO is momenteel gesloten en neemt geen nieuwe aanvragen in behandeling.
