Ineke Wessel over kritisch blijven kijken

Je hebt een aantal jaren onderwijs verzorgd bij PPO. Hoe ben je daarmee begonnen en hoe kijk je op die periode terug?
“In 2018 kwam ik Jos de Keijser, voormalig hoofdopleider Klinische Psychologie van PPO, tegen op de universiteit. Hij zocht iemand voor de cursus Onderzoek & Innovatie. Ik was op dat moment nogal geïnspireerd door de replicatiecrisis in de psychologie. Daaruit bleek dat allerlei gewoontes in psychologisch onderzoek ervoor konden zorgen dat onderzoeksresultaten gunstiger leken dan ze in werkelijkheid waren. Vaak onbedoeld door de onderzoekers, dat moet ik erbij zeggen.

Ik hield me dus bezig met de vraag hoe je onderzoekspraktijken kunt verbeteren, bijvoorbeeld door preregistratie: het vooraf tot in de detail vastleggen van een  onderzoeks- en analyseplan. Het hoofddocentschap leek me een mooie gelegenheid om die gezonde onderzoekspraktijken ook in de klinische onderzoekswereld uit te dragen. De term ‘gezonde onderzoekspraktijken’ komt trouwens van Jos de Keijser. Hij vond het Engelstalige ‘Questionable Research Practices’ veel te negatief.

Hoe ik op de afgelopen acht jaar terugkijk? Superleuk. GioS (KP-opleidelingen) schromen niet om te discussiëren en hebben natuurlijk veel ervaring op andere gebieden dan ik. Daar leerde ik op mijn beurt veel van.”

Wat vind jij belangrijk in goed onderwijs aan opleidelingen?
“Ik werd heel blij van kritische reflectie in groepsdiscussies. Ik geloof sterk in de waarde van leren door vragen te stellen. Als je stof bekijkt vanuit – het liefst zelf opgestelde – vragen, maak je verbindingen waardoor die kennis beter beklijft.

Het inzicht dat dieper verwerken leidt tot beter onthouden komt natuurlijk vanuit mijn expertise als geheugenonderzoeker. Maar ik heb het ook meegenomen vanuit het probleemgestuurd onderwijs tijdens mijn eigen studietijd in Maastricht.”

Hoe breng jij de verbinding tussen onderzoek, theorie en praktijk tot leven in je onderwijs?
Onderzoek en innovatie is natuurlijk per definitie verbonden met de klinische onderzoekspraktijk, doordat de opleidelingen zelf een onderzoek van kop tot staart moeten uitvoeren.

In het cursorische gedeelte wilde ik vooral werken met vragen die cursisten zomaar tegen zouden kunnen komen. Zo hoorde ik wel eens: ‘Tetris spelen is toch zoiets als EMDR?’ Daarom vroeg ik de GioS zich te verdiepen in een RCT (randomized controlled trial) naar het effect van Tetris vlak na een traumatische bevalling. De vraag was of ze op grond van die studie de claim van de onderzoekers konden onderschrijven dat Tetris de ontwikkeling van PTSS tegen kan gaan.*

Je stopt als hoofddocent Onderzoek & Innovatie bij de opleiding Klinische Psychologie. Wat hoop je achter te laten?
“Dat wordt letterlijk een spoor: we zoeken momenteel naar een manier om gezonde onderzoekspraktijken breed toegankelijk te maken via een e-learningmodule op de PPO-website.”

Wat zou je opleidelingen en collega-docenten willen meegeven?
“Neem niet zomaar iets aan, blijf vragen stellen. Als je een onderzoeksartikel leest, ga dan verder dan de abstract en lees die methode- en resultatensecties. Of volg tegengeluid van auteurs als Sjamadriaan en Jonathan Stea.

We bedanken Ineke van harte voor haar inzet, enthousiasme en betrokkenheid bij PPO in de afgelopen acht jaar. Met haar kritische blik en nieuwsgierigheid heeft ze veel betekend voor het onderwijs en voor de opleidelingen. We wensen haar alle goeds en veel plezier en succes met alles wat er op haar pad komt. 

*Spoiler: Tetris is een leuk spelletje dat je vooral moet spelen na je bevalling als je dat wilt, maar verwacht niet dat het helpt tegen PTSS.